The article discusses the efficiency of using plant-based biopreparations to protect grain crops from fungal diseases in Kazakhstan. Screening of medicinal plant extracts (calendula officinalis, yarrow, tansy and wormwood) for their fungicidal properties was conducted. It was found that seed treatment with 2% aqueous extracts reduces plant infestation by fungi of the genera Alternaria, Fusarium and Bipolaris, which helps to increase crop resistance to diseases. Field experiments showed an increase in the yield of spring wheat of the Saratovskaya 29 variety when using plant extracts. The highest biological efficiency was found in yarrow and wormwood extracts, which reduced the spread and development of root rot. The study proved the prospects of using plant-based preparations as an environmentally friendly alternative to chemical pesticides.

10.52301/1684-940X-2024-4-37-41

2024

Выпуск 4

Бұл мақалада топтық жұмыстарда АКТ (ақпараттық-коммуникациялық технологиялар) қолданудың мүмкіндіктері мен артықшылықтары қарастырылған. АКТ-ның білім беру процесіндегі рөлі, әсіресе топтық жұмыстарда, оқушылардың ынтымақтастық дағдыларын дамыту, ақпарат алмасу және коммуникацияны жақсарту тұрғысынан ерекше атап өтілген. Мақалада АКТ құралдарының, мысалы, онлайн платформалар, виртуалды сыныптар және интерактивті тақталардың топтық жұмыстарда қалай қолданылатынына назар аударылады. Бұл технологиялар оқушыларға бірлескен жобаларды орындау, пікірталастар жүргізу және білімдерін ортақ пайдалану мүмкіндігін береді. Сонымен қатар, топтық жұмыстарда АКТ құралдарын пайдалану арқылы оқушылардың белсенділігін арттыру, шығармашылық ойлауды дамыту, және білім алудағы кедергілерді жою жолдары көрсетілген. АКТ-ның топтық жұмыстардағы тиімділігі, мысалдар мен зерттеулер арқылы дәлелденіп, білім беру үрдісінде АКТ-ны интеграциялау үшін ұсыныстар берілген. Нәтижесінде, АКТ-ның топтық жұмыстарда қолданылуы оқушылардың оқу нәтижелерін жақсартуға, олардың әлеуметтік дағдыларын дамытуға және білім беру процесін тиімдірек етуге мүмкіндік беретіні туралы қорытынды жасалады.

10.52301/1684-940X-2024-4-42-50

2024

Выпуск 4

Возбудителем саркоптоза (чесотки) животных являются клещи чесоточного зудня Sarcoptes scabiei. Клещи Sarcoptes scabiei могут паразитировать у людей, эта болезнь в медицине называется скабиозом. В Узбекистане животноводство является крупной отраслью сельскохозяйственного производства. В свою очередь, большой удельный вес занимает каракулеводство. По чис¬ленности каракульских овец и производству каракуля Узбекистан за¬нимает одно из ведущих мест в мире. Клещи чесоточного зудня Sarcoptes scabiei паразитируют у каракульских овец, вызывая серьёзное заболевание, характеризующееся зудом. Заболевание имеет природно-очаговый характер и наносит огромный экономический ущерб животноводству республики. Изучение онтогенеза и жизненного цикла у клещей чесоточного зудня Sarcoptes scabiei каракульских овец, что позволяет осветить ряд вопросов эпидемиологии и эпизоотологии. клещ

10.52301/1684-940X-2024-4-8-17

2024

Выпуск 4

Abstract:The computer programs as a didactic aid are often described in didactic literature all over the world. It is not enough that they play, for instance, motivational, exercising, synthesizing or supervising function, they are to be made an independent source of reliable, easily comprehensible information, given in a way that activates students. It is also important not to replace various functions and tasks of didactic aids applied in the process of teaching-learning Biology with each other, but only to interfere skillfully. The article considers the possibilities of using information and communication technologies in biology lessons in secondary schools. The issue of using information and communication technologies as the main tool for mastering the content of educational material determines the aspect of the general teaching methodology inherent in any subject. In this regard, information and communication technologies acquire special significance in professional activities, human culture, and the process of special education. The article presents biology lesson plans using this technology, based on the effectiveness of using ICT in the learning process.

10.52301/1684-940X-2024-4-61-67

2024

Выпуск 4

В данной статье рассматриваются педагогические условия эффективной интеграции регионального компонента в образовательный процесс при подготовке будущих учителей биологии. Авторы анализируют значимость использования региональных биоресурсов в обучении, что позволяет формировать у будущих педагогов осознанное отношение к сохранению природного наследия и развитию экологической культуры. Исследование включает в себя диагностику уровня знаний студентов о биоресурсах реки Иртыш, их готовности к внедрению регионального компонента в образовательный процесс, а также применение полиязычных методик. В ходе эксперимента были сформированы контрольная и экспериментальная группы, что позволило провести сравнительный анализ влияния интеграции регионального материала на образовательные результаты. Полученные данные подтверждают, что включение региональных особенностей в учебный процесс способствует повышению мотивации студентов, развитию их профессиональных компетенций и формированию экологически ответственного подхода к преподаванию.

10.52301/1684-940X-2024-4-51-60

2024

Выпуск 4

В статье представлен анализ биоразнообразия и устойчивости сообществ гидробионтов озера Жайсан. Исследования охватывают биоразнообразию и устойчивость рыб, зоопланктона и макрозообентоса, проведенные на различных станциях озера в 2024 году. На основе индексов Шеннона- Уивера, Мера выравненности Пилау, Индекс видового богатства Марглефа, Индекс видового богатства Менхинника и индекса полидоминантности Симпсона оценено разнообразие и доминирование видов в исследуемых биотопах. Исследование финансируется Министерством сельского хозяйства Республики Казахстан (Грант № BR23591095)

10.52301/1684-940X-2024-3-23-30

2024

Выпуск 3

Modern education actively uses digital technologies, including gamification, as a tool for increasing student motivation. This article discusses the basic principles of gamification in teaching biology, examples of successful gaming techniques, and their impact on student engagement and academic performance. The purpose of this article is to analyze the impact of gamification on student motivation in studying biology. In the context of modern education, the use of gaming technologies is particularly relevant, as it helps to increase student engagement and academic performance. The article discusses the basic principles of gamification, examples of successful gaming techniques, and their impact on the educational process. A study that included a questionnaire and analysis of academic performance showed that gamification helps to increase motivation by 35% and improve memorization of terms by 28%. The benefits and challenges of introducing gaming elements are discussed, as well as recommendations for their effective use.

10.52301/1684-940X-2024-3-68-72

2024

Выпуск 3

В статье проводится морфофункциональный анализ конечностей трагоцерин из метонахождения «Гусиный перелет». Материал представлен фрагментами большеберцовой кости, таранной и пяточными костями, а также фалангами пальцев различной сохранности. Анализ морфологических особенностей строения костей проведен в сравнении с ранее изученными видами трагоцерин из Севастополя, Тараклии и Новоукраинки. Изучение морфофункциональных особенностей скелета позволяет раскрыть основные направления эволюционных изменений вымерших животных и на основании адаптивных признаков восстановить их происхождение, развитие и среду обитания. Наиболее диагностичными в изучении древней палеосреды являются зубы, так как они указывают на пищевые особенности животного. Однако немаловажное значение при этом имеют и конечности. В статье мы останавливаемся на отдельных, доступных для изучения морфологических признаках конечностей трагоцерин, отражающих те или иные адаптации, раскрывающие направления эволюционного развития, экологические особенности животных и особенности, указывающие на их систематическое положение. В результате нами установлено, что кости изучаемых трагоцерин более массивны, это дает нам право предположить о влажном климате в период их существования. Так как в гиппарионовой фауне Прииртышья обитали несколько видов трагоцерин, нами также были найдены доказательства их присутствия по разнородности костей конечности и различий в их строении. В строении метаподий, как самых диагностичных костях конечносней, были обнаружены различия. Так, невогнутая форма тела и почти округлая форма диафиза говорит о прыжково-скоростном типе движения т.е. об обитании на открытых пространствах. А вогнутая по всей длине задняя поверхность диафиза и овальная форма поперечного среда – о способности к одиночным прыжковым элементам в ходьбе, а значит об обитании в залесенных участках ландшафта. Первых мы относим к трагоцерусам, вторых – к миотрагоцерусам.

10.52301/1684-940X-2024-3-8-22

2024

Выпуск 3

В статье в соответствии с результатами исследования представлена подборка онлайн образовательных ресурсов, позволяющих повысить качество знаний и мотивацию учащихся школы к изучению предмета, биология. Авторы приводят в статье данные международных исследований, проведенных в Малайзии, Испании, России, Нигерии и проверенные на собственном педагогическом опыте ресурсы, приемлемые для учащихся различных возрастных групп. Описанные в статье ресурсы подходят для использования как на уроках, так и во внеурочной деятельности. В статье описаны следующие онлайн ресурсы: Learnis.ru, Kahoot, Quizlet, CoreApp, YouTube. Эффективность применения данных ресурсов подтверждается статистическими данными, полученными в результате исследования, проведенного в общеобразовательной школе города Павлодара. Исследование показало, что применение на уроках вышеперечисленных ресурсов повышает качество знаний учащихся в 1,8 раз.

10.52301/1684-940X-2024-3-47-54

2024

Выпуск 3

Бұл зерттеу Павлодар облысы қазақ орта мектебінің 7-сынып оқушыларына биологияны оқытуда компьютерлік технологиямен оқытудың тиімділігін зерттейді. Бақылау тобымен алдын-ала және кейінгі сынақтан өткен эксперимент оқушылардың екі тобына қолданылды, олардың біреуі компьютерлік оқыту технологиясына, ал екіншісі әдеттегі дәстүрлі оқыту әдісіне ұшырады. Оқушылардың мотивациялық сипаттамаларын бағалау үшін оқу материалдарының мотивациялық сауалнамасы пайдаланылды. Жиналған деректер сипаттамалық статистика, жиілік саны мен пайызы, орташа және стандартты ауытқу арқылы талданды. Нәтижелер екі топтың да алдын ала тестілеуде қанағаттанарлық нәтижелерге қол жеткізгенін көрсетті, бұл білімалушылардың тақырып бойынша білімі орташа екенін білдіреді. Зерттеу сонымен қатар екі топтың да өз көрсеткіштерін алғашқы тестілеуден қорытынды тестілеуге дейін айтарлықтай арттырғанын көрсетті. Сайып келгенде, зерттеу компьютрлік технологияны қолдану дәстүрлі оқыту әдістеріне қарағанда тиімдірек екенін көрсетті, бұл оқушылардың үлгерімінің жоғарылауынан көрінеді. Яғни, биология тұжырымдамаларын оқытуда компьютерді қолдану арқылы оқытудың тиімділігін арттыруға болады. Оқушылар компьютерлік оқытуды пайдаланушыға ыңғайлы, автономды, өзін-өзі басқаратын және өзін-өзі реттейтін мүмкіндіктерімен жоғары бағаланады, бұл олардың ең аз оқытылған құзыреттіліктердегі үлгерімін арттыруға көмектесті. Биологиядағы контексттелген компьютерлік оқыту мұғалімдерге нұсқаулық ретінде қызмет ету және оқушыларға биологиядағы әртүрлі құзыреттерді меңгеруге жол ашуға мүмкіндік беру үшін жасалған.

10.52301/1684-940X-2024-3-52-59

2024

Выпуск 3